ผักลืมผัว..ที่มาของชื่อ และประโยชน์ที่ควรรู้ไว้

ผักลืมผัว (Vegetable forget husband : แอดมินตั้งชื่อฝรั่งให้เองนะครับ)

เป็นพืชในวงศ์พระจันทร์ครึ่งซีก (Campanulaceae)  ชื่ออื่น Lobelia begonifolia Wall. พบได้ในแทบทุกภาคของประเทศไทย ยกเว้นบริเวณภาคใต้ และ ภาคตะวันออกเฉียงใต้ เป็นไม้ล้มลุกกึ่งพุ่มที่มีอายุสั้น เลื้อยทอดยอดขึ้นปกคลุมพื้นดิน ลำต้นอวบน้ำ มีความสูงประมาณ 5- 10 เซ็นติเมตร มีผลอ่อน ๆ ประปราย มียางสีขาวแต่ไม่มีพิษ และไม่มีกลิ่น

ลักษณะของผักลืมผัว

ใบ :  เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ ก้านใบสั้น ขอบใบจักห่าง ใบที่อยู่ด้านบนจะเล็กและแคบกว่าใบที่อยู่บริเวณโคนต้น

ดอก :  จะออกดอกเป็นช่อ แยกแขนง ตามซอกใบหรือปลายยอด กลีบดอกจะเรียงตัวเป็นรูปคล้ายครึ่งวงกลม มีกลีบ 5 กลีบ แยกออกเป็นกลีบใหญ่ 3 กลีบ จะสีม่วงเข้มแกมน้ำเงิน และมีกลีบเล็ก 2 กลีบ จะมีสีม่วงแดง และในบริเวณของกลีบดอกจะมีสีขาวแซม

ผล : ผลสดจะมีรูปทรงกลมรี หรือ ยาว มีเมล็ดสีม่วงอมแดงหลายเมล็ด ผิวเป็นร่างแห

ผักลืมผัวจะมีให้กินได้เพียงปีละครั้ง ในช่วงปลายฤดูฝน โดยจะออกดอกและติดผลในช่วงเดือนตุลาคม ถึงช่วงเดือนมกราคม  ซึ่งก็จะเป็นช่วงที่ชาวนาเกี่ยวข้าวพอดี ชอบขึ้นตามไร่นาที่ดินไม่ใช้สารเคมี บริเวณดินร่วนซุยปนทราย และมีความชื้นเย็น ไม่มีน้ำแช่ขัง

ประโยชน์ของผักลืมผัว

เป็นผักนิยมกินสด กินคู่กับน้ำพริก ส้มตำ ซุปหน่อไม้ ลาบ ก้อย  หรือนำไปเป็นเครื่องปรุงรสและแต่งกลิ่นสำหรับทำแกง ไม่วาจะเป็นแกงอ่อม แกงหน่อไม้ เป็นต้น

วิธีการเก็บผักลืมผัวมากิน ก็สามารถดึงขึ้นมาทั้งต้นพร้อมราก โดยไม่ต้องกลัวว่าจะสูญพันธุ์หรือไม่มีให้กินในปีถัดไป เนื่องจากว่าผักลืมผัวนั้นขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด ต้นที่มีดอกจะมีรสชาติกรอบ อร่อย กว่าต้นอ่อนที่ไม่มีดอก แต่เวลาที่นำมากินให้ตัดรากทิ้ง และล้างน้ำเอาดินออกให้สะอาดก่อน

“ที่ได้ชื่อว่าผักลืมผัว เพราะมีเรื่องเล่าของชาวอีสานว่า มีสามี ภรรยาคู่หนึ่ง สามีออกไปทำงานที่ท้องนา ส่วนภรรยาเห็นผักในท้องนาชนิดหนึ่งจึงเก็บมา แล้วมานั่งกินกับลาบ ก้อย ปลาร้า ข้าวเหนี่ยว อย่างเอร็ดอร่อยจนอาหารและข้าวหมดเกลี้ยง ลืมไปว่าสามีทำงานกลางแดดที่ร้อนจัดอยู่กลางท้องนา เมื่อสามีกลับมาไม่เห็นอาหารใดๆเหลืออยู่เลย มีแค่ผักชนิดนี้วางอยู่ข้างกล่องข้าว จึงให้ชื่อผักนี้ว่า ผักลืมผัว

วิธีบริโภค

ผักชนิดนี้เป็นที่นิยมในภาคอีสาน พบครั้งแรกที่อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา ชาวบ้านจะเก็บยอดมาล้างให้สะอาด กินกับน้ำพริก ลาบ แจ่ว ส้มตำ หรืออาหารรสจัดต่าง ๆ มีรสมันฝาดเล็กน้อย เข้ากับอาหารอีสานได้เป็นอย่างดี ปัจจุบันหายาก มีเฉพาะช่วงฤดูฝน และมีบางท้องนาเท่านั้น จึงไม่ค่อยมีคนรู้จักกันมากนัก คาดว่าบางที่จะสูญพันธุ์ไปแล้ว

วิธีปลูกผักลืมผัว

ชอบดินเหนียว มีอินทรีย์วัตถุสูงและชุ่มชื้น มีน้ำขังตื้นๆ 20-30 ซม. แสงแดดครึ่งวัน ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ด ซึ่งในธรรมชาติ เมื่อต้นผลิดอกออกผลจนแก่และติดเม็ดร่วงตามดิน เมื่อถึงหน้าน้ำจะงอกเติบโตต่อไป แต่ถ้าขุดต้นมาลองปลูกมักตายก่อนติดผล.

Facebook Comments